• enjoy life...

volgelopen met water

 

 

 

Ik was twintig toen ik trouwde. Inmiddels ben ik halverwege de vijftig en zijn wij, mijn partner en ik, nog steeds bij elkaar. Best wel bijzonder in deze tijd waar 1/3 van de mensen binnen een aantal jaar toch weer besluiten om zonder elkaar verder te gaan. Best wel bijzonder om zo lang met een zelfde persoon lief en leed te delen. Best wel bijzonder om zo lang lief te hebben.

Maar ook relaties hebben onderhoud nodig en af en toe moet er flink gehoosd worden. Soms zit er een erg klein lekje in de boot en heb je eerst niet zo in de gaten dat er water binnen komt. Of één van de twee heeft het wel in de gaten, maar de ander zegt: ‘Ach, het valt wel mee’. Maar hoe je het went of keert, de boot stroomt langzaam vol. Eenmaal vol moet de boot echt even op zijn kop gehouden worden.

Zo ook relaties dus. Volgens zegge sluit je partner volledig aan bij wat je zelf te leren hebt in het leven. Daar schijn je elkaar op uit te kiezen. Je partner is je spiegel. En hiervan heb ik afgelopen weken veel kunnen en mogen leren.

 

Overlevingsstrategieën

Maar om het praktisch te maken begin ik maar even met een stukje theorie: Iedereen heeft als heel jong kind al gemerkt dat er voorwaarden zijn om mee te mogen doen met het grote spel hier op deze planeet. Dat is natuurlijk niet waar, maar dat weten zowel de grote als de kleine mensen vaak nog niet. Dus wij passen ons aan op een manier dat wij denken dat er dan bestaansrecht ontstaat voor ons.

Creatief als wij mensenkinderen zijn, kiest ieder zijn of haar eigen voorwaarden om mee te mogen doen. Een en ander afgestemd op onze omgeving en wat wij intuïtief aanvoelen wat wellicht het beste werkt.

Zo zijn er heel wat mensen die kiezen voor perfectionisme. Als ik mijn werk perfect doe dan ben ik geliefd en mag ik er zijn. Anderen kiezen voor aardig doen. Als ik maar aardig doe tegen iedereen, dan doen zij ook aardig tegen mij. Of als ik de oplossingen weet, mag ik blijven. Afijn, ga zo maar door. Dit is natuurlijk uitgebreid bestudeerd door allerlei psychologen en gedragswetenschappers. Praktijk is en blijft: we doen er allemaal enthousiast aan mee in het volste vertrouwen dat het werkt.

In elke contact met anderen speelt dit. Met collega’s, buren, familie en zeker ook in de partner-relatie. Als het goed is ga je gedurende je leven stukje bij beetje steeds meer van deze aangeleerde ‘schijnoplossingen’ herkennen en opruimen.

Maar dit is een lastige en vaak pijnlijke klus. We hebben dit soort patronen aangeleerd in onze jongste jaren. Steeds als het leven pijn deed en we ons afgewezen of niet gezien voelde legde we daar een laagje overheen. Een besluit om niet meer op te vallen, geen fouten te maken, of wat dan ook. En onder deze besluiten zit nog steeds de oude pijn. Je kunt je voorstellen dat we deze beschermlaag, deze patronen, met hand en tand verdedigen.

 

Ruimte maken voor de ander

Eén van mijn overlevingsstrategieën is ruimte maken voor de ander. Als ik eerst zorg dat de ander aan de beurt geweest is, dan is er daarna misschien tijd en ruimte voor mij. En hier ben ik best goed in geworden. Als hulpverlener is dit trouwens ook best een praktische eigenschap.

Maar mijn partner heeft natuurlijk ook dit soort overlevingsstrategieën. Een strategie die hij heeft is om de ander een plezier te doen en op die manier zich van bestaansrecht te verzekeren. En zoals te doen gebruikelijk haken dit soort patronen vaak in elkaar bij mensen die elkaar uitkiezen voor het leven.

Maar na zo’n 30 jaar relatie met het gevoel dat je voortdurend de ander moet pleasen begon hij zich terug te trekken op zoek naar zichzelf. Zelf was ik nog lang niet klaar met mijn behoefte aan ruimte maken voor de ander dus ik ging steeds op zoek naar deze man die zich steeds verder terugtrok. Zo ontstond er een vreemd dansje en liep het water langzaam de boot in.

Om een lang verhaal kort te maken. We hebben de boot op zijn kant gezet. Met zijn tweeën en een aantal mensen die ons hierbij geholpen hebben. Het loslaten van patronen vraagt behalve inzicht ook veel moed, omdat met het loslaten van het patroon, je ook je ‘pantser van veiligheid’ moet laten zakken en hiermee de oude kindpijn bloot komt te liggen.

De reden om in de patronen te blijven hangen is als eerste de vanzelfsprekendheid ervan, je leeft je patronen over het algemeen al vanaf een heel jonge kindertijd.  Daarnaast is er ook de angst voor de angst voor het loslaten ervan; het loslaten van je patronen is hetzelfde als het loslaten van je eigen gelijk over hoe het leven te leven. Dat is nogal wat. Na en naast het inzicht is er de verantwoording die ieder afzonderlijk heeft om het eigen patroon op te ruimen.

Een mooie vorm om elkaar weer terug te vinden is te luisteren naar elkaar met enkel als doel om de ander te begrijpen. Steven Covey noemt het: ‘Eerst begrijpen, dan begrepen worden’. Hedy Schleifer (zie filmpje hieronder) beschrijft heel mooi hoe je al je eigen wijsheid even los moeten laten om de ander echt te kunnen ontmoeten. Ook de theorie van de geweldloze communicatie, waar steeds opnieuw naar de onderliggende behoefte wordt gezocht is een fijne en praktische manier om samen constructief naar patronen en alternatieven te zoeken.

Het waren intensieve weken, maar onze relatie is weer gelift naar een nextlevel. Dat hebben we al een paar keer eerder gedaan en wellicht doen we het nog een keer of wat, maar iedere keer komen we er weer rijker uit. Het op moeten geven van overlevingsstrategieën levert een ongekende vrijheid op die niet in woorden uit te leggen valt. Achterom kijkend zien we beide hoe we onszelf gevangen hielden tussen muren van gedachten en aannames.

Natuurlijk is het verhaal net iets gecompliceerder dan hierboven beschreven. Wat wel blijft is dat het zeer de moeite waard is om het aan te gaan met elkaar. Steeds opnieuw. Het is zo paradoxaal als maar kan zijn: door het met elkaar aan te gaan ontstaat er meer ruimte om jezelf te zijn. Als je wilt weten hoe bijzonder dit is, zal je het zelf moeten uitproberen. Er zijn namelijk geen woorden voor 😉

 

 

 

(Hieronder deel ik graag nog als aanvulling de Tedtalk van Hedy Schleifer: The power of connection.)